ABD Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu yeniden kazanmayı hedefleyen Demokratlar, Başkan Donald Trump’ı doğrudan azil süreciyle hedeflemek yerine yönetimin çevresindeki şirketleri kapsayan geniş bir soruşturma stratejisi hazırlıyor.
ABD Temsilciler Meclisi’nde yönetimi yeniden devralmaya hazırlanan Demokratlar, Başkan Donald Trump’ı görevden azletme girişiminde bulunmak yerine, doğrudan Trump’ın siyasi ve ticari çevresindeki şirketler ile finans kuruluşlarını hedef alan geniş kapsamlı bir soruşturma stratejisi geliştiriyor.
Reuters’a konuşan konuya vakıf dört kaynağa göre, parti yöneticileri ve komisyon danışmanları soruşturma planlarının ayrıntılarını görüşmeyi sürdürüyor.
Temsilciler Meclisi’ndeki kıdemli Demokratlar ile komisyon çalışanları, Trump’ın siyasi ve ticari nüfuz alanındaki yapılardan belge toplamak amacıyla duruşmalar düzenlemeyi, mahkeme celpleri (subpoena) çıkarmayı ve resmi evrak taleplerinde bulunmayı değerlendiriyor.
Kaynaklar, denetim girişimlerine direnmesi beklenen bir Beyaz Saray ile doğrudan karşı karşıya gelmek yerine, özel şirketleri ve dış finans aktörlerini incelemenin daha net sonuçlar vereceği görüşünün ağırlık kazandığını ifade ediyor.
Söz konusu yaklaşım, hem Demokrat Parti içerisindeki ihtiyatlı tutumu hem de Trump’ın ilk başkanlık döneminde edinilen tecrübeleri yansıtıyor.
Partililer, ilk dönemdeki azil süreçlerinin Kongre’nin zamanını tükettiğini ve Trump’a kendisini taraflı bir kampanyanın mağduru olarak sunma imkanı verdiğini değerlendiriyor.
Demokratlar bunun yerine Kasım ayında yapılacak ara seçimlerin ardından Temsilciler Meclisi’nin soruşturma yetkilerini kullanmayı amaçlıyor.
Bu kapsamda yönetimin karar alma mekanizmalarının mercek altına alınması; Trump’ın kamu gücünü kendisi, müttefikleri veya bağışçıları lehine kullanıp kullanmadığının incelenmesi öngörülüyor.
Parti liderliği ve komisyon çalışanlarının yaklaşımını aktaran üst düzey bir Demokrat danışman, “Bu sürece azil amacıyla girmiyoruz. Kimse ilk günden başarısız bir oylama istemiyor. Odak noktamız, yürütülecek soruşturmalar yoluyla Trump’ın sorumluluğunu ortaya koyacak bir kanıt havuzu oluşturmaktır” dedi.
Temsilciler Meclisi’nde mevcut durumda Cumhuriyetçiler dar bir çoğunluğa sahip bulunurken, kamuoyu araştırmaları Kasım seçimlerinde çoğunluğun Demokratlara geçebileceğini gösteriyor.
Meclis denetimini kazanmak, Demokratlara mahkeme çağrısı çıkarma, tanıklık ve belge alma zorunluluğu getirme, kamuoyuna açık duruşmalar düzenleme ve Kongreye itaatsizlik süreçlerini başlatma yetkisi verecek.
Kaynaklar, Beyaz Saray’ın yürütme organını hedef alan talepleri reddetmesini veya yanıtsız bırakmasını bekleyen Demokratların; yönetimle çalışan şirketleri, yüklenicileri ve finans kuruluşlarını bilgi edinmede temel bir hat olarak gördüğünü aktarıyor.
Beyaz Saray tarafından yapılan yazılı açıklamada, Trump’ın “radikal solun gündemini” boşa çıkarmak için çalıştığı ve Kongre’deki Cumhuriyetçi çoğunluğu koruma kararlılığını sürdürdüğü belirtildi.
Bir Beyaz Saray yetkilisi ise yönetimin “Temsilciler Meclisi’nde veya Senatoda kim olursa olsun denetim taleplerine yanıt vermeye hazır olduğunu” dile getirdi.
İNCELEME KAPSAMINDA ŞİRKETLER VE FİNANS KURULUŞLARI VAR
Üç ayrı kaynağın verdiği bilgiye göre Apple, Alphabet, Palantir, Blackstone, BlackRock ve Elon Musk’a ait Tesla gibi şirketlerin adları; üstlendikleri kamu sözleşmeleri, tabi oldukları düzenlemeler veya yönetimle olan ilişkileri nedeniyle yapılan planlama görüşmelerinde gündeme geldi.
Kaynaklar, henüz nihai bir hedef listesinin oluşturulmadığını ve resmi bir soruşturmanın başlatılmadığını vurguladı.
Soruşturmaların ayrıntılarına ilişkin başka detay verilmezken, adı geçen şirketlerin herhangi bir usulsüzlükle suçlanıp suçlanmadığı henüz netlik kazanmadı.
İki kaynağın aktardığına göre Demokratların; ABD İç Güvenlik Bakanlığı’nın (DHS) ihalelerini, Trump’ın Beyaz Saray için planladığı balo salonunun finansmanını, kurumsal bağışçıları ve nüfuz ticareti iddialarını incelemesi bekleniyor.
Ayrıca Trump’ın oğlu Donald Trump Jr’ın ortağı olduğu risk sermayesi şirketi 1789 Capital dahil olmak üzere Trump ailesiyle bağlantılı finansal mekanizmaların ve yabancı varlık fonlarının yönetime olası etkilerinin araştırılması planlanıyor.
Yabancı fonlara Kongre komisyonları üzerinden ulaşmanın zor olabileceğini değerlendiren Demokratlar, Trump ailesi ve diğer aracılarla bağlantılı ABD merkezli firma ile fonlardan kayıt talep etmeyi tartışıyor.
HAZIRLIK ÇALIŞMALARI BAŞLADI
Reuters’a konuşan iki kaynak, Demokratların muhtemel soruşturmalar için zemin hazırlığına şimdiden başladığını kaydetti.
Parti yöneticilerinin, olası soruşturmalarla bağlantılı şirketlere, yüklenicilere ve diğer kuruluşlara resmi yazılar gönderdiği belirtildi.
Bu yazılarla evrak talep edildiği ve Demokratların Temsilciler Meclisi’ni kazanması halinde çıkarılacak mahkeme çağrılarına hukuki zemin hazırlandığı ifade edildi.
Temsilciler Meclisi Denetim Komisyonu’ndaki kıdemli Demokrat üye Robert Garcia ile Yargı Komisyonundaki kıdemli Demokrat üye Jamie Raskin, Meclis çoğunluğunun kazanılması durumunda mevcut incelemelerin genişletileceğini açıkladı.
California Temsilcisi Robert Garcia yaptığı yazılı açıklamada, “Pentagon’un başkanın oğullarının ceplerini dolduran şüpheli ihalelerinden Trump’ın milyarlarca dolarlık kripto varlıklarına ve bağışçılarla yapılan karanlık pazarlıklara kadar her konunun üzerine gideceğiz. Kasım ayında Temsilciler Meclisi’ni geri aldığımızda yolsuzlukla mücadele edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Şirketlere gönderilen yazılar arasında; medya kuruluşu Paramount Skydance’ten Trump yönetimiyle ilişkileri ve Warner Bros. Discovery ile planlanan birleşmeye dair istenen bilgiler yer alıyor.
Ayrıca video platformu YouTube ve bağlı olduğu Alphabet şirketinden, Trump ile Eylül ayında varılan 24,5 milyon dolarlık uzlaşmaya ilişkin evrak talep edildi.
İki kaynağın aktardığına göre, özel cezaevi işletmecisi GEO Group ve güvenlik firması Salus Worldwide Solutions’a İç Güvenlik Bakanlığı ile yapılan sözleşmeler; emtia ticaret şirketleri Vitol ve Trafigura’ya ise yönetimin Venezuela petrolü satışları nedeniyle bilgi talebi iletildi.
Şirketlerin, Demokratların azınlıkta olduğu mevcut durumda bu talepleri karşılıksız bırakma hakkı var.
Ancak gönderilen yazılar, olası hedeflere uyarı niteliği taşırken Demokratların Temsilciler Meclisi’ni kazanması durumunda mahkeme kararıyla isteyebileceği belgelerin kapsamını gösteriyor.
AZİL SÜRECİ İLK ADIM OLMAYACAK
Temsilciler Meclisi Demokrat Azınlık Lideri Hakeem Jeffries, Haziran ayında NBC kanalında yayınlanan “Meet the Press” programında, Temsilciler Meclisi’ni kazanmaları halinde Trump’ı azletme seçeneğini göz ardı etmediklerini ancak partinin temel odağının halkın ekonomik sorunları olacağını söylemişti.
Planlama sürecinde yer alan Demokratlar, yürütülecek soruşturmalarda azil gerektirecek bir suç unsuruna ulaşılması halinde bu seçeneğin masada kalacağını, ancak bunun ilk adım olarak uygulanmayacağını vurguluyor.
Bu stratejik tercih, Trump’ın ilk başkanlık dönemindeki tecrübelere dayanıyor.
Trump, ilk döneminde Temsilciler Meclisi’nde iki kez azil suçlamasıyla karşı karşıya kalan ve her iki süreçte de Senato tarafından beraat ettirilen ilk ABD başkanı olmuştu.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan üst düzey Demokrat danışman, “Soruşturmalar gerekli eşiği karşıladığına inandığımız kanıtları ortaya çıkarırsa, adımları atmakta tereddüt etmeyiz” şeklinde konuştu.
