Avrupa’da otel sektörünün Booking.com’a karşı başlattığı toplu tazminat sürecinin Türkiye ayağı da başladı. Avrupa Otelciler, Restoranlar ve Kafeler Birliği (HOTREC) ile kıta genelindeki 30’dan fazla ulusal otel birliğinin desteğiyle yürütülen davaya, Türkiye’de Booking.com’un uyguladığı yüksek komisyon oranları nedeniyle zarar gördüğünü düşünen oteller de katılabilecek.
Hollanda merkezli Stichting Hotel Claims Alliance tarafından yürütülen süreç kapsamında, 2004-2025 yılları arasında Türkiye’de Booking.com’a kayıtlı 21 bini aşkın tesisin bulunduğu belirtiliyor. Tüm tesislerin davaya katılması halinde Türkiye açısından yaklaşık 3 milyar euroluk tazminat potansiyeli hesaplanıyor. Katılımın yüzde 10 seviyesinde kalması durumunda ise 450-500 milyon euroluk bir tazminat söz konusu olabileceği öngörülüyor.
TARTIŞMANIN GEÇMİŞİ 2017’YE UZANIYOR
Booking.com‘un otellerden aldığı komisyonlar Türkiye’de ilk kez 2017 yılında Rekabet Kurulu’nun gündemine geldi. Kurul, şirketin bazı uygulamalarında rekabet ihlali tespit etti.
Avrupa’da ise sürecin önemli dönüm noktası, Avrupa Adalet Divanı’nın 19 Eylül 2024 tarihli kararı oldu. Mahkeme, Booking.com’un söz konusu uygulamalarının AB rekabet hukukuna aykırı olduğuna hükmetti. Bu kararın ardından Avrupa genelinde otellerin uğradığı zararların telafi edilmesine yönelik toplu tazminat süreci başlatıldı.
Şimdi Türkiye’deki oteller de aynı uygulamalardan kaynaklandığını düşündükleri zararlar için bu uluslararası girişime dahil olabilecek.
KOMİSYONLAR YÜZDE 30’A KADAR ÇIKIYOR
Davanın Türkiye ayağında Hergüner Bilgen Üçer Avukatlık Ortaklığı hukuki destek sağlıyor. Sürece, konaklama sektöründeki deneyimiyle Armin Zerunyan da katkı sunuyor.
Zerunyan, Booking.com’un oteller için önemli bir dijital dağıtım kanalı olduğunu belirterek, davanın platformla ticari ilişkinin sona ermesi anlamına gelmediğini vurguluyor. Zerunyan’a göre asıl itiraz, Booking.com’un pazar gücünü kullanması ve özellikle bağımsız ve orta ölçekli otellerin yüzde 25-30 seviyelerine ulaşan komisyonlarla çalışmak zorunda kalması.
TAZMİNAT SÜRECİ 2-3 YIL SÜREBİLİR
Türkiye’deki sürecin 2027 itibarıyla başlaması ve yaklaşık 2-3 yıl sürmesi bekleniyor. Tarafların uzlaşmaya gitmesi halinde ise davanın daha kısa sürede sonuçlanabileceği belirtiliyor.
Davanın oteller açısından yalnızca geçmişte ödenen komisyonların telafisiyle sınırlı kalmayacağı, uzun vadede tüketicileri de etkileyebileceği ifade ediliyor. Komisyon oranlarının düşmesiyle otellerin maliyet baskısının azalması, bunun da özellikle yüksek sezonlarda oda fiyatlarına yansıması bekleniyor.
BOOKING VE AIRBNB İÇİN YÜZDE 17 KOMİSYON SINIRI
Öte yandan Türkiye’de dijital konaklama platformlarına ilişkin yeni bir düzenleme de gündemde. AKP milletvekillerinin imzasını taşıyan Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanun Teklifi, geçen hafta TBMM Başkanlığı’na sunuldu.
Teklif yasalaşırsa Booking.com, Airbnb ve benzeri yabancı merkezli dijital konaklama platformlarının Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi için izin belgesi alması gerekecek. İki yıl geçerli olacak izin belgesinin bedeli 5 milyon TL olarak belirlenirken, izin alan platformların satış bedelleri üzerinden yüzde 17’den fazla komisyon kesememesi öngörülüyor.
Düzenlemenin ekim ayında TBMM gündemine gelmesi bekleniyor.
OTELLER YAPTIRIMDAN ENDİŞELİ
Türkiye’de bazı oteller ise Booking.com’a karşı açılan davaya katılmaları halinde platform tarafından ticari yaptırım uygulanmasından endişe ediyor. Zerunyan, Avrupa’da 15 binden fazla otelin Booking.com ile ticari ilişkisini sürdürürken davaya katıldığını ve bu süreçte herhangi bir sistem kapatılması ya da iş hacmi kaybı yaşanmadığını belirtiyor.
Toplu dava yapısı sayesinde Türkiye’de sürece katılan otellerin de davanın son aşamasına kadar anonim kalabileceği ifade ediliyor. Ancak tazminat hesabının yapılabilmesi için otellerin dijital ortamda Booking.com’a ödedikleri komisyonlara ilişkin faturaları ibraz etmeleri gerekecek.
Davanın sonucunda komisyon oranlarının aşağı çekilmesi halinde ise yalnızca otellerin değil, daha düşük maliyetlerle karşılaşması beklenen tüketicilerin de süreçten olumlu etkilenebileceği değerlendiriliyor.
Odatv.com
